تفاوت کوین و توکن چیست؟ مقایسه Coin و Token به زبان ساده

همه رمزارزها در بازار کریپتو گاهی شبیه هم به نظر می‌رسند و کاربران تازه‌کار به راحتی سردرگم می‌شوند. دانستن تفاوت کوین و توکن نه‌تنها باعث می‌شود انتخاب‌های بهتری برای سرمایه‌گذاری داشته باشیم، بلکه به ما کمک می‌کند عملکرد هر ارز دیجیتال را بهتر درک کنیم. 

در این مطلب قرار است قدم‌به‌قدم مقایسه Coin و Token را به زبان ساده انجام دهیم. یعنی با کوین‌ها و توکن‌ها آشنا شویم، کاربردشان را بشناسیم و یاد بگیریم چگونه آن‌ها را از هم تشخیص دهیم. 

کوین چیست؟

کوین‌ (Coin) ساده‌ترین شکل دارایی در دنیای ارزهای دیجیتال هستند. هر کوین (Coin) روی بلاک‌چین مستقل خودش ساخته می‌شود و در واقع پول اصلی همان شبکه به حساب می‌آید. مثلا بیت‌کوین روی شبکه بیت‌کوین قرار دارد و اتر روی شبکه اتریوم.

با استفاده از کوین‌ها می‌توانیم پول جابه‌جا کنیم، برای دیگران پرداخت انجام دهیم، یا حتی در بعضی سرویس‌ها کالا و خدمات بخریم. همچنین می‌توانیم کوین‌ها را نگه داریم تا در بلندمدت به‌عنوان یک دارایی سرمایه‌گذاری از افزایش ارزششان استفاده کنیم. به طور خلاصه، کوین‌ها نقش پول دیجیتال را در بلاک‌چین دارند و بیشتر فعالیت‌های مالی در این فضا با استفاده از آن‌ها انجام می‌شود.

توکن چیست؟

توکن (Token) نوعی دارایی دیجیتال است که روی یک بلاک‌چینِ از قبل ساخته‌شده ایجاد می‌شود. برخلاف کوین‌ها که شبکه مستقل خودشان را دارند، توکن‌ها روی بلاک‌چین‌هایی مثل اتریوم، ترون یا بایننس اسمارت‌چین ساخته می‌شوند و از زیرساخت همان شبکه استفاده می‌کنند.

توکن‌ها معمولا از طریق قراردادهای هوشمند ایجاد می‌شوند. یعنی توسعه‌دهندگان به‌جای ساختن یک بلاک‌چین جدید از صفر، از یک شبکه آماده استفاده می‌کنند و توکن مورد نظرشان را روی آن می‌سازند. به همین دلیل، هزینه و زمان راه‌اندازی پروژه کمتر شده و امنیت شبکه هم از بلاک‌چین میزبان تامین می‌شود.

کاربرد توکن‌ها بسیار متنوع‌تر از کوین‌هاست. با استفاده از توکن‌ها می‌توانیم به خدمات یک پلتفرم دسترسی پیدا کنیم، در رأی‌گیری‌های یک پروژه شرکت کنیم، دارایی‌های دیجیتال خاص مثل NFT داشته باشیم یا حتی نماینده یک دارایی مالی باشیم. 

پس به زبان ساده، اگر کوین‌ها بیشتر نقش پول دیجیتال را دارند، توکن‌ها ابزارهایی هستند که هر پروژه می‌تواند بر اساس نیاز خودش طراحی و استفاده کند.

معروف‌ترین کوین‌ها را بشناسیم

برای اینکه تفاوت کوین و توکن را بهتر درک کنیم، بد نیست چند نمونه از شناخته‌شده‌ترین کوین‌های بازار را بشناسیم. این کوین‌ها هرکدام بلاک‌چین مستقل دارند و نقش اصلی را در شبکه خود ایفا می‌کنند:

بیت‌کوین (BTC)

بیت‌کوین اولین ارز دیجیتال جهان است که در سال ۲۰۰۹ معرفی شد. از بیت‌کوین برای انتقال پول بدون واسطه، ذخیره ارزش و حتی پرداخت در برخی فروشگاه‌ها استفاده می‌شود. امنیت بالا و شبکه غیرمتمرکز آن باعث شده همچنان مهم‌ترین کوین بازار باشد.

اتر (ETH)

اتر کوین اصلی شبکه اتریوم است. با استفاده از اتر می‌توانیم کارمزد تراکنش‌ها را پرداخت کنیم و از اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز استفاده کنیم. اتریوم بستری برای ساخت توکن‌ها و پروژه‌های دیفای است و به همین دلیل نقش مهمی در بازار کریپتو دارد.

بایننس کوین (BNB)

بایننس کوین، بومی صرافی بایننس و اکوسیستم آن است. ما می‌توانیم با بایننس کوین کارمزد معاملات را با تخفیف پرداخت کنیم یا در پروژه‌ها و خدمات مختلف این اکوسیستم شرکت کنیم. عرضه محدود و برنامه‌های توکن‌سوزی باعث شده ارزش آن برای سرمایه‌گذاران جذاب باشد.

دوج‌کوین (DOGE)

دوج‌کوین در ابتدا به‌عنوان یک میم‌کوین ساخته شد، اما به‌مرور جامعه بزرگی پیدا کرد. از این کوین بیشتر برای انعام‌دادن، حمایت از پروژه‌ها و انتقال‌های سریع و ارزان استفاده می‌شود. حمایت چهره‌هایی مثل ایلان ماسک هم به شهرت آن کمک کرده است.

کاردانو (ADA)

کاردانو یکی از کوین‌هایی است که با هدف ایجاد بستری امن و مقیاس‌پذیر برای قراردادهای هوشمند ساخته شد. از ADA برای پرداخت کارمزد شبکه، استکینگ و مشارکت در اکوسیستم کاردانو استفاده می‌کنیم.

معروف‌ترین توکن‌ها کدامند؟

توکن‌ها روی بلاک‌چین‌های موجود ساخته می‌شوند و کاربردهای متنوع‌تری دارند. با شناخت چند نمونه محبوب، راحت‌تر می‌توانیم تفاوت کوین و توکن و همچنین نقش توکن‌ها در دنیای کریپتو را درک کنیم:

تتر (USDT)

تتر بزرگ‌ترین استیبل‌کوین بازار است که ارزش آن به دلار آمریکا وابسته است. ما می‌توانیم از تتر برای حفظ ارزش دارایی در زمان نوسانات بازار، انتقال سریع پول یا انجام معاملات در صرافی‌ها استفاده کنیم.

یونی‌سواپ (UNI)

UNI توکن حاکمیتی صرافی غیرمتمرکز یونی‌سواپ است. دارندگان این توکن می‌توانند در تصمیم‌گیری‌های مهم این پلتفرم شرکت کنند. همچنین می‌توانیم از UNI برای سرمایه‌گذاری یا مشارکت در اکوسیستم دیفای استفاده کنیم.

آربیتروم (ARB)

ARB، توکن حاکمیتی شبکه آربیتروم است که به‌عنوان یک راهکار لایه دوم برای اتریوم ساخته شده. با استفاده از ARB می‌توانیم در رأی‌گیری‌های این شبکه شرکت کنیم و در آینده پروژه نقش داشته باشیم.

چین‌لینک (LINK)

LINK توکن شبکه چین‌لینک است که داده‌های دنیای واقعی را به قراردادهای هوشمند منتقل می‌کند. بسیاری از پروژه‌های دیفای از این شبکه استفاده می‌کنند و ما می‌توانیم با نگهداری LINK در رشد این اکوسیستم سهیم باشیم.

آوه (AAVE)

AAVE توکن پلتفرم وام‌دهی غیرمتمرکز آوه است. در این پلتفرم می‌توانیم دارایی‌هایمان را وام بدهیم و سود بگیریم یا وام دریافت کنیم. دارندگان AAVE هم در تصمیم‌گیری‌های مربوط به آینده این پروتکل نقش دارند.

تفاوت کوین و توکن در یک نگاه

اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم تفاوت کوین و توکن چیست، باید بگوییم هر دو نوعی ارز دیجیتال هستند، اما نقش و زیرساخت آنها با هم فرق دارد. در جدول زیر تفاوت کوین و توکن در ارز دیجیتال را مشاهده می‌کنید:

معیار مقایسه	کوین  (Coin)	توکن  (Token)
بلاک‌چین	بلاک‌چین مستقل دارد	روی بلاک‌چین‌های موجود ساخته می‌شود
نقش اصلی	پول بومی شبکه و پرداخت کارمزد	کاربردهای خاص در پروژه‌ها
مثال معروف	بیت‌کوین، اتریوم، لایت‌کوین	تتر، یونی‌سواپ، چین‌لینک
نحوه ایجاد	راه‌اندازی بلاک‌چین جدید	ساخت با قرارداد هوشمند
نقش در امنیت	پاداش ماینرها و اعتبارسنج‌ها	معمولاً نقشی در امنیت ندارد
تنوع کاربرد	بیشتر پرداخت و ذخیره ارزش	کاربردی، حاکمیتی، NFT و…

تفاوت کوین و توکن در ساختار

اگر بخواهیم ساختار این دو را کنار هم بگذاریم، می‌بینیم که کوین‌ها روی بلاک‌چین مستقل خودشان اجرا می‌شوند و در واقع ستون اصلی آن شبکه هستند. یعنی بدون کوین، شبکه کار نمی‌کند. در مقابل، توکن‌ها روی بلاک‌چین‌های آماده ساخته می‌شوند و به زیرساخت آن شبکه وابسته‌اند. 

ما می‌توانیم کوین را مثل پول رسمی یک کشور ببینیم و توکن را شبیه بلیت یا اعتبار خاصی که روی همان سیستم مالی تعریف شده است. همین تفاوت باعث می‌شود ساختار کوین‌ها بنیادی‌تر و توکن‌ها انعطاف‌پذیرتر باشد.

تفاوت توکن با کوین در کاربرد

همانطور که اشاره کردیم، کوین‌ها بیشتر نقش پول دیجیتال را دارند. با استفاده از کوین‌ها می‌توانیم کارمزد تراکنش‌ها را پرداخت کنیم، دارایی منتقل کنیم یا در برخی شبکه‌ها برای تأمین امنیت، آن‌ها را استیک کنیم.

اما توکن‌ها برای هدف مشخصی در یک پروژه ساخته می‌شوند. مثلا ممکن است برای رأی‌گیری، دسترسی به یک سرویس، پرداخت داخل یک اپلیکیشن یا حتی نشان‌دادن مالکیت یک دارایی دیجیتال استفاده شوند. به همین دلیل تنوع کاربرد توکن‌ها از کوین‌ها بیشتر است.

فرق کوین و توکن در نحوه ایجاد

برای ساخت یک کوین، باید یک بلاک‌چین کامل طراحی و راه‌اندازی شود؛ یعنی الگوریتم اجماع، امنیت شبکه و نودها از ابتدا ساخته شوند. این کار زمان، تخصص و هزینه زیادی می‌خواهد. 

اما توکن‌ها روی بلاک‌چین‌های آماده ساخته می‌شوند و فقط با یک قرارداد هوشمند قابل ایجاد هستند. به همین دلیل ما می‌بینیم که هر روز توکن‌های جدیدی وارد بازار می‌شوند، در حالی که تعداد کوین‌های واقعی خیلی محدودتر است.

تفاوت توکن و کوین در امنیت بلاکچین چیست؟

اگر از نظر امنیت به موضوع نگاه کنیم، کوین‌ها نقش مستقیم در حفظ امنیت شبکه دارند. مثلاً در بیت‌کوین، ماینرها با دریافت بیت‌کوین شبکه را ایمن نگه می‌دارند و در شبکه‌های اثبات سهام، اعتبارسنج‌ها با استیک کردن کوین‌ها امنیت را تأمین می‌کنند. 

اما توکن‌ها معمولاً چنین نقشی ندارند و امنیت آنها به بلاک‌چینی وابسته است که روی آن ساخته شده‌اند. یعنی اگر شبکه میزبان امن باشد، توکن هم امن‌تر خواهد بود. پس می‌توانیم بگوییم امنیت کوین‌ها درونی است، اما امنیت توکن‌ها وابسته به شبکه میزبان است.

تفاوت توکن با کوین در ارزش بازار کریپتو

بخش بزرگی از ارزش بازار در کل بازار ارزهای دیجیتال متعلق به کوین‌هاست. بیت‌کوین و اتریوم به‌تنهایی سهم بزرگی از کل بازار را تشکیل می‌دهند. دلیلش هم این است که کوین‌ها زیرساخت اصلی شبکه‌ها هستند و اعتماد و سابقه بیشتری دارند. 

در مقابل، توکن‌ها تعدادشان بسیار زیاد است و ارزش بازارشان پراکنده‌تر است. بعضی توکن‌ها ارزش بسیار بالایی دارند، اما بسیاری از آن‌ها پروژه‌های کوچک یا موقتی هستند. بنابراین در مجموع، کوین‌ها سهم پایدارتر و بزرگ‌تری از بازار دارند.

تفاوت توکن و کوین در قیمت

اگر قیمت این دو را کنار هم بررسی کنیم، کوین‌ها قیمت بالاتری دارند، چون نقش بنیادی‌تری در شبکه ایفا می‌کنند. مثلا بیت‌کوین یا اتریوم به‌عنوان زیرساخت شبکه ارزش بالاتری پیدا کرده‌اند. 

اما توکن‌ها می‌توانند قیمت‌های بسیار متفاوتی داشته باشند؛ بعضی بسیار ارزان و بعضی بسیار گران. دلیلش این است که قیمت توکن بیشتر به کاربرد پروژه، میزان تقاضا و موفقیت آن وابسته است. بنابراین نمی‌توان فقط از روی قیمت تشخیص داد که یک ارز کوین است یا توکن.

چگونه بفهمیم یک ارز کوین است یا توکن؟

برای تشخیص اینکه بفهمیم یک ارز کوین است یا توکن، کافی است ببینیم آن ارز روی بلاک‌چین مستقل خودش اجرا می‌شود یا روی یک شبکه دیگر ساخته شده است. اگر بلاک‌چین اختصاصی داشته باشد، با یک کوین طرف هستیم. مثلا بیت‌کوین روی شبکه خودش اجرا می‌شود، پس یک کوین است. 

اتریوم هم کوین شبکه اتریوم است. اما تتر که روی اتریوم یا ترون ساخته می‌شود، یک توکن محسوب می‌شود. یونی‌سواپ و چین‌لینک هم چون روی اتریوم ساخته شده‌اند، توکن هستند.

آیا یک توکن می‌تواند به کوین تبدیل شود؟

بله، این اتفاق در دنیای کریپتو بارها رخ داده است. بعضی پروژه‌ها ابتدا به‌صورت توکن روی یک بلاک‌چین دیگر راه‌اندازی می‌شوند تا سرمایه جذب کنند و بعد از مدتی بلاک‌چین مستقل خودشان را می‌سازند. در این حالت، توکن به کوین تبدیل می‌شود. 

برای مثال، بایننس ابتدا توکن ERC-20 روی شبکه اتریوم بود، اما بعد از راه‌اندازی بلاک‌چین بایننس، به کوین شبکه خودش تبدیل شد. ترون هم مسیر مشابهی را طی کرد.

سخن نهایی: کوین بهتر است یا توکن؟

اگر بخواهیم منصفانه جمع‌بندی کنیم، نمی‌توان گفت یکی از دیگری بهتر است؛ همه‌چیز به هدف پروژه بستگی دارد. کوین‌ها زیرساختی هستند و نقش پول اصلی شبکه را دارند، بنابراین ثبات و اهمیت بنیادی‌تری پیدا می‌کنند. در مقابل، توکن‌ها کاربردی‌تر و نوآورانه‌تر هستند و می‌توانند خدمات جدیدی روی بلاک‌چین‌ها ایجاد کنند. در نتیجه، اگر هدف ایجاد یک شبکه مستقل باشد، کوین انتخاب منطقی‌تری است و اگر هدف ارائه یک سرویس یا محصول خاص باشد، توکن گزینه مناسب‌تری خواهد بود.

حالا که دانستید تفاوت کوین و توکن چیست، فرصت دارید با بررسی قیمت ارزهای قابل معامله در «صرافی اکس اونیکس»، اولین معامله خود را شروع کنید. پس همین حالا حساب کاربری خود را بسازید.