دیفای چیست و چگونه کار می کند؟
دیفای یکی از اصطلاحات رایج در فضای ارز های دیجیتال بوده و مکرراً مورد استفاده قرار میگیرد. اما دیفای چیست و چه کارکردی در این فضای دارد؟ DeFi مخفف عبارت decentralized finance و نسخه جدیدی از خدمات مالی و بانکی است که بر مبنای پرداخت های همتا به همتا در بستر فناوری بلاک چین فعالیت میکند.
این فضای نو ظهور به شرکت کنندگان و فعالان حوزه های مالی اجازه میدهد تا واسطه ها را کنار زده و مستقیماً با سایر کاربران این اکوسیستم تراکنش های مالی انجام دهند.
در ادامه این مطلب صرافی ارز دیجیتال اکس اونیکس به مفهوم دیفای در ارز دیجیتال پرداخته و به سؤالات دیگری همچون شبکه دیفای چیست، پاسخ خواهیم داد.
دیفای چیست و چگونه کار می کند؟
تقریباً در سراسر جهان تمام جنبه های بانکداری، مانند وام دهی و تریدینگ توسط سیستم های متمرکز مدیریت میشوند. این سیستم های متمرکز نیز تحت کنترل نهاد های حاکم و قانون گذار کشور ها بوده و تمام فعالیت ها و تراکنش های کاربران توسط این نهاد ها قابل پیگیری و رصد است. این بدان معناست که در این سیستم مشتریان برای دسترسی به همه خدمات از وام خودرو و وام مسکن گرفته تا معامله در بازار سهام و اوراق قرضه باید با تعداد زیادی واسطه مالی سر و کار داشته باشند. وجود این واسطه ها به معنای پرداخت کارمزد و افزایش هزینه خدمات و تراکنش ها برای مشتریان است.
اما دیفای یعنی چه؟ و اسمارت دیفای چیست؟
دیفای به محصولات مالی ساخته شده بر روی یک بلاک چین عمومی مانند اتریوم اشاره میکند. در واقع در حوزه دیفای از ارزهای دیجیتال و فناوری بلاک چین برای مدیریت تراکنش های مالی استفاده میشود. اصولاً امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) همان کارکرد امور مالی سنتی را دارند، اما با این تفاوت که در آن تمام واسطه های مالی مانند بانک ها، کارگزاری ها و مؤسسات مالی حذف میشوند. کاربران بازار ارز های دیجیتال میتوانند از پروتکل های دیفای در جهت فعالیت های مالی بسیار متنوع همچون کسب سود، وام گرفتن، قرض دادن وجوه، ترید و ذخیره ارزهای دیجیتال و بسیاری موارد دیگر استفاده میکنند.
پیشنهاد میکنیم برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله بلاک چین چیست و فناوری آن چگونه است را مطالعه کنید.
رابطه بیت کوین و دیفای چیست و دیفای در ارز دیجیتال چه کارکردی دارد؟ بر اساس بسیاری از ویژگی های موجود در شبکه بیت کوین، میتوان گفت این دارایی دیجیتالی در نوع خود، اولین پروژه دیفای است. چراکه بیت کوین این امکان را به شما میدهد تا مالکیت واقعی و کنترل کاملی بر روی دارایی دیجیتالی خود داشته و آن را به راحتی در سراسر جهان جابهجا کنید.
برخلاف امور مالی متمرکز که در آن کاربران به تمام جوانب سیستم دسترسی نداشته و دولت ها امکان چاپ بدون پشتوانه پول را دارند، بیت کوین به عنوان یک شبکه منبع باز برای تمام افراد قابل دسترس بوده و تعداد عرضه کل آن محدود است. در واقع، تمام افراد بدون هیچ محدودیتی میتوانند از بیت کوین استفاده کنند، اما هیچ کسی حق تغییر قواعد و قوانین این شبکه را ندارد. اما با وجود این شباهت ها بیت کوین و دیفای تفاوت هایی با یکدیگر دارند.
بیت کوین به عنوان یک دارایی دیجیتالی غیر متمرکز بر روی بلاک چین اختصاصی خود، کار میکند. این کلاس دارایی راهی برای ذخیره ارزش و سرمایهگذاری است. اما در مقابل مفهوم دیفای به خدمات مالی اشاره دارد که بر روی بلاک چین های عمومی مانند اتریوم و بیت کوین ساخته میشوند. به عنوان مثال، در اکوسیستم دیفای کاربران میتوانند از طریق ارزهای دیجیتال خود، سود کسب کرده یا وام بگیرند. به طور کلی دیفای از خدمات بسیار گسترده و متنوع در زمینه مالی تشکیل شده است.
اگر قصد خرید رمز ارزهایی نظیر بیت کوین را دارید میتوانید وارد صفحه خرید بیت کوین شوید و ضمن مشاهده قیمت لحظهای این رمز ارز برای خرید آن اقدام کنید.
رابطه بیت کوین و دیفای
بیت کوین به عنوان اولین ارز دیجیتال، همواره الگویی برای طراحی و اجرای پروژه های بعدی صنعت کریپتو کارنسی بوده است. اتریوم بعد از بیت کوین از نظر ارزش بازار، دومین رمز ارز مهم در این صنعت بوده و با ارائه ویژگی ها و خدمات منحصر به فرد، به پلتفرمی برای ساخت و اجرای قرارداد های هوشمند تبدیل شده است.
توانایی اجرای قرارداد های هوشمند سبب شده تا اتریوم برای اجرای اکثر سرویس های دیفای به یک بلاک چین پیشرو تبدیل شود. بیت کوین با هدف ماندن در این رقابت و افزایش مقیاسپذیری شبکه، در حال استفاده از راهحل های لایه دوم مانند Lightning Network, Portal و DeFiChain است. اما با این حال اتریوم همچنان حرف اول را در حوزه برنامه های دیفای میزند.
اگر قصد خرید رمز ارزهایی نظیر اتریوم را دارید میتوانید وارد صفحه خرید اتریوم شوید و ضمن مشاهده قیمت لحظهای این رمز ارز برای خرید آن اقدام کنید.
همانطور که اشاره شد به دلیل پشتیبانی از قرارداد های هوشمند و برنامه های غیر متمرکز dApps، بلاک چین گزینه مناسبی برای اجرای پروتکل های دیفای است. بدون امکان تغییر و دستکاری، بلاک چین اتریوم از تاریخچه تراکنش ها و وضعیت حساب ها محافظت کرده و از اتر و سایر ارز های دیجیتال موجود در این شبکه به عنوان دارایی استفاده میکند.
پروتکل ها و برنامه های کاربردی دیفای به طور گسترده در دسترس عموم قرار گرفته و هیچ محدودیتی برای استفاده از خدمات دیفای وجود ندارد. چراکه اتریوم به عنوان یک بلاک چین انعطاف پذیر، به توسعه دهندگان اجازه میدهد تا به راحتی در این پلتفرم، اپلیکیشن های dApp خود را ساخته و اجرا کنند.
در حال حاضر برای بسیاری از سرویس های مالی موجود در اتریوم یک راه حل دیفای وجود دارد، همچنین توسعه دهندگان میتوانند به طور مستمر محصولات مالی جدید و نو آورانه خود را از طریق این سرویس های مالی ایجاد کنند. از آنجایی که تاکنون بسیاری از برنامه های DeFi بر روی پلتفرم اتریوم ساخته شدهاند، اکثر این محصولات میتوانند به طور یکپارچه با هم کار کنند.
دیفای با هدف ارائه خدمات مالی و حذف واسطه ها از ارز های دیجیتال و قرارداد های هوشمند استفاده میکند. معمولاً کاربران برای دریافت خدمات مالی دیفای از طریق نرمافزاری به نام Dapps اقدام میکنند، در حال حاضر اکثر این نرمافزار ها بر روی شبکه اتریوم فعال هستند. جهت استفاده از خدمات مالی دیفای هیچ نیازی به افتتاح حساب و ارائه اطلاعات هویتی نیست. در قسمت زیر به پرسش خدمات مالی ارائه شده در دیفای چیست؟ پاسخ خواهیم داد.
نحوه کار دیفای
فناوری بلاک چین به عنوان زیربنای ساخت بیت کوین و سایر رمز ارزها انجام مبادلات مالی غیرمتمرکز را امکانپذیر کرده است. علاوه بر بلاک چین، اجرای پروتکل دیفای نیازمند وجود سه مؤلفه دیگر است.
مؤلفه مورد نیاز جهت اجرای پلتفرم دیفای چیست؟
از قرارداد های هوشمند در بخش های مختلف تکنولوژی بلاک چین و صنعت ارز های دیجیتال استفاده میشود. اما کاربرد قرارداد هوشمند در شبکه دیفای چیست و چطور میتواند به افزایش کارایی این پلتفرم کمک کند؟ قرارداد هوشمند با استفاده از اصول رمزنگاری کدنویسی شده و به عنوان یک قرارداد دیجیتالی میان دو طرف معامله عمل میکند. هیچ یک از طرفین معامله امکان دستکاری و ایجاد تغییر در این قرارداد را ندارند. در نهایت قرارداد های هوشمند بر روی بلاک چین اجرا شده و بر روی یک پایگاه داده عمومی ذخیره میشود.
از آنجایی که اجرا و پردازش قرارداد های هوشمند توسط فناوری بلاک چین انجام میشود، میتوان آنها را به صورت خودکار و بدون نیاز به وجود واسطه ارسال کرد. یک معامله همتا به همتا انجام شده در قالب قرارداد هوشمند، تنها زمانی بسته میشود که شرایط و ضوابط از پیش تعین شده در قرارداد به طور کامل تحقق یابد.
یکی از مزیت های اصلی قرارداد های هوشمند کارایی آنها در فرایند وام دهی ارز دیجیتال است. با استفاده از این تکنولوژی میتوان واسطه ها، خطرات و محدودیت های وام دهی سنتی را حذف کرده و یک سیستم وام دهی مطمئن ایجاد کرد. به عنوان مثال اگر وام گیرنده نتواند به تعهدات خود عمل کند، وام دهنده میتواند بدون نیاز به انجام مراحل پیچیده و خاص، به راحتی وجوه خود را پس بگیرد.
پشته نرمافزاری در دیفای
استیبل کوین ها یکی از مهمترین انواع دارایی های دیجیتالی هستند. از استیبل کوین ها نیز مانند سایر دارایی های دیجیتالی، در معاملات همتا به همتا استفاده میشود، اما از آنجایی تحت تأثیر نوسانان بازار قرار نمیگیرند، کاملاً باثبات بوده و ارزش ثابتی دارند.
دلایل اهمیت و مزیت های استفاده از یک استیبل کوین به عنوان ارز دیفای چیست؟
اگرچه ممکن است در پروتکل های DeFi از ارزهای دیجیتال شناور آزاد استفاده شود، اما معمولاً عملکرد آنها به ارز های دیجیتالی مانند USDC، USDT، DAI یا یک استیبل کوین داخلی بستگی دارد.
دیفای نیز مانند سایر پلتفرم های موجود در صنعت مالی دارای مزایا و محدودیت هایی است. بهتر است قبل از استفاده از خدمات مالی پلتفرم دیفای، ابتدا با کاربرد ها، ویژگی ها و سپس با مزایا و معایب استفاده از آن آشنا شویم.
مزایا و معایب استفاده از دیفای چیست؟
این موضوع سبب شده تا کلاهبرداری ها و سوءاستفاده های مالی مانند دیفای گروپ در این حوزه به دفعات دیده شود.
اما دیفای گروپ چیست؟ یک طرح کلاهبرداری در اکوسیستم دیفای بوده و موفق به اغفال افراد زیادی شده است. به دلیل وجود موارد این چنینی، فضای دیفای به ابزار هایی نیاز دارد که بتوان با استفاده از آنها احتمال بروز اشتباهات و خطاهای انسانی را کاهش داد.
معایب دیفای چیست
در دنیای کریپتو کارنسی، معمولاً کوین ها و توکن های DeFi به اشتباه به جای هم معرفی میشوند، درحالی که این دو، در کنار شباهت ها چند تفاوت کلیدی نیز با هم دارند. فرق کوین و توکن دیفای چیست؟ در واقع کوین DeFi شبیه به نسخه دیجیتالی یک کوین فیات بوده و از آن برای انتقال ارزش در جریان یک تراکنش مالی استفاده میشود. کوین های موجود در اکوسیستم DeFi، بر اساس شبکه های بلاک چینی منحصر به فرد و بومی این اکوسیستم ساخته و نام گذاری میشوند. در بهار 2021، Maker، Compound، Uniswap، Aave، Chainlink و Ankr به عنوان محبوب ترین کوین های DeFi معرفی شدند.
توکن دیفای نیز مانند کوین های این اکوسیستم برای انتقال ارزش استفاده میشوند، اما لزوماً همیشه منظور از ارزش امور مالی نیست. در برخی مواقع از توکن های ابزاری به عنوان رمز عبور برای دسترسی به یک منبع استفاده میشود، همچنین میتوان از آنها برای نشان دادن یک دارایی فیزیکی مانند املاک و مستغلات استفاده کرد. در نهایت برخلاف کوین ها، میتوان توکن های دیفای را از طریق بلاک چین های موجود در اکوسیستم ایجاد کرد.
پیشنهاد میکنیم برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله تفاوت کوین و توکن چیست را مطالعه کنید.
همانطور که ملاحظه کردید، اکوسیستم دیفای کاربرد های بسیار متنوعی دارد. در قسمت زیر نحوه شروع به کار با یکی از رایجترین کاربرد های DeFi یعنی وام دادن و قرض گرفتن دارایی ها را آموزش میدهیم.
ابتدا لازم است یک کیف پول دیجیتالی مناسب انتخاب کرده و سپس آن را در موبایل یا دسکتاپ خود راه اندازی کنید. اغلب کیف پول های دیجیتالی ویژگی ها و خدمات بسیار متنوعی را ارائه میدهند، برخی از آنها به طور یکپارچه با صرافی های دیجیتالی همکاری کرده و امکان خرید کوین های دیفای را فراهم میکنند. در نتیجه این امکان وجود دارد تا از طریق یک کیف پول مناسب، کوین های اکوسیستم دیفای را ذخیره، ارسال و دریافت کنید.
MetaMask یک کیف پول، صرافی و افزونه مرورگر بوده و از شبکه اتریوم پشتیبانی میکند. کیف پول متامسک امکان اتصال کاربران به پروتکل های مختلف دیفای را فراهم کرده و در میان سرمایه گذاران و فعالان این اکوسیستم بسیار پر طرفدار است.
در این مرحله لازم است کوینی را که با پروتکل دیفای مدنظر شما هماهنگ شده، خریداری کنید. از آنجایی که در حال حاضر اکثر پروتکل های دیفای بر روی شبکه اتریوم اجرا میشوند، لازم است رمز ارز اتر (Ether) یا سایر توکن های ERC20 موجود در بلاک چین اتریوم را خریداری کنید.
مشابه سیستم مالی سنتی، وام دادن و قرض گرفتن، در اکوسیستم دیفای نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. یکی از مزایای DeFi این است که کاربران میتوانند در صورت تمایل دارایی های دیجیتالی مدنظر را قرض گرفته و یا وام دهند. چندین پروتکل مختلف در دیفای از وام و استقراض پشتیبانی میکنند، اما ما در این مثال از پروتکل Compound استفاده میکنیم.
ابتدا وارد وبسایت Compound شده و سپس کیف پول خود را به آن متصل کنید. با انجام این مراحل پروتکل Compound به کوین های DeFi شما دسترسی پیدا خواهد کرد. پس از اتصال موفق، در مرحله بعد میتوانید بر اساس نیاز خود برای وام دادن یا قرض گرفتن توکن ها، با این پروتکل تعامل داشته باشید. در صورت وام دادن دارایی از طریق این پروتکل، به حساب شما سود واریز خواهد شد. اما اگر قصد وام گرفتن داشته باشید، باید به عنوان وثیقه 100٪ مبلغ را در یک دارایی پشتیبانی شده دیگر قرار دهید.
پروتکل های DeFi به طور مستمر بر اساس مدل های اثبات شده و توافق نامه های مالی، در حال تکامل و بهبود هستند. اکوسیستم DeFi نیز با سرعت سرسام آوری در حال پیشرفت و گسترش است، افزایش تعداد پروژه های مالی غیرمتمرکز سبب شده تا پروژه های مرتبط با لیکوئیدیتی، نسل جدیدی از نوآوری های DeFi را به نام DeFi 2.0، به اکوسیستم معرفی کنند.
DeFi 2.0 مفهوم جدیدی در دنیای بلاک چین بوده و بر اساس خدمات پیشین DeFi مانند کشاورزی بازده، وام دهی و موارد دیگر ساخته شده است. بسیاری از سیستم های On-chain که دارای توکن های بومی هستند، با چالش های مربوط به محدودیت های نقدینگی مواجه میشوند. برطرف کردن این محدودیت ها دلیل اصلی ایجاد و پیاده سازی دیفای دو بوده است.
دیفای 2 چیست؟
همانطور که ملاحظه کردید، امور مالی غیر متمرکز (DeFi) تفاوت های بنیادی با امور مالی سنتی و متمرکز دارد. در جدول زیر این دو با یکدیگر مقایسه شدهاند.
| امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) | امور مالی متمرکز (CeFi) |
| کاربر از دارایی خود را نگهداری میکند | دارایی کاربر توسط مؤسسات مالی نگهداری میشوند. |
| کاربر بر روی دارایی خود، کنترل کاملی دارد. | ممکن مؤسسات مالی دارایی کاربر را به عنوان وام در اختیار مشتریان دیگر قرار دهد. |
| انتقال دارایی ها در چند دقیقه کوتاه انجام میشود. | به دلیل دستی بودن پروسه ممکن است نهایی شدن پرداخت روزها طول بکشد. |
| هویت کاربران در هنگام انجام تراکنش فاش نمیشود. | انجام تمام فعالیت های مالی با نام و هویت کاربر همراه است. |
| تمام افراد میتوانند از خدمات دیفای استفاده کنند. | برای استفاده از خدمات مؤسسات مالی لازم است حساب باز کرده و درخواست دهید. |
| بازار بدون محدودیت زمان و مکان همواره باز است. | بازار در روز های تعطیل و برخی ساعات شبانه روز بسته است. |
| ساختار کاملاً شفاف بوده و هرکسی میتواند دادهها را مشاهده کرده و عملکرد سیستم را بررسی کند. | اطلاعات موجود در مؤسسات مالی کاملاً محرمانه بوده و امکان دسترسی به سوابق مالی و تاریخچه وام دهی شرکت وجود ندارد. |
DeFi و centralized finance
نتیجهگیری و سوالات متداول درباره دیفای
پس از پاسخ به پرسش ابتدایی دیفای چیست با کاربرد ها و نحوه کارکرد این سیستم مالی نو ظهور آشنا شدیم. میتوان گفت تاکنون یکی از تأثیر گذار ترین و موفق ترین موج های نوآورانه مبتنی بر بلاک چین، امور مالی غیرمتمرکز یا DeFi بوده است. چراکه این اکوسیستم با حذف واسطه و هزینه ها انجام امور مالی را در سراسر جهان بهبود داده است.
این فضای نو ظهور به شرکت کنندگان و فعالان حوزه های مالی اجازه میدهد تا واسطه ها را کنار زده و مستقیماً با سایر کاربران این اکوسیستم تراکنش های مالی انجام دهند.
توانایی اجرای قراردادهای هوشمند سبب شده تا اتریوم برای اجرای اکثر سرویس های دیفای به یک بلاک چین پیشرو تبدیل شود.
معامله مستقیم با سایر کاربران، وام دهی و قرض گرفتن ارز دیجیتال، خرید اوراق مشتقه و استیک کردن و کسب سود.
بازارهای مالی همیشه با هیجان و ترس همراه هستند، بهویژه وقتی که نوسانات بازار زیاد…
بیت کوین بخریم یا اتریوم؟ وقتی بخواهیم وارد دنیای رمزارزها شویم، تقریبا تمام مسیرها ما…
اخبار بازار کریپتو در این ماه از آن مقاطع شلوغی بود که اگر فقط تیترها…
اگر این روزها چشم انداز ۶ ماهه بیت کوین و اتریوم را نگاه میکنید و…
انتخاب بین کیف پول گرم و سرد برای ما کاربران ایرانی معمولا ساده نیست؛ چون…
وقتی وارد دنیای تحلیل تکنیکال رمزارزها میشویم، اولین ابزاری که اسمش را میشنویم اندیکاتور RSI…